Türkiye’ye Yeni Misyon

ABD’de yayımlanan istihbarat ve ekonomi dergisi Stratfor’da, BaÅŸbakan Recep Tayyip ErdoÄŸan’ın Davos’taki çıkışının Ä°srail’i veya Yahudi halkını hedef almadığına dikkat çekildi ve Türkiye’nin bölgesinde gücünün uzun vadede artmasının kaçınılmaz olduÄŸu belirtildi. 
 
 
 
Texas’ta 1996 yılında kurulan Stratfor özel istihbarat kuruluÅŸunun dergisinde, derginin kurucusu George Friedman imzasıyla yer alan ”ErdoÄŸan’ın Çıkışı ve Türk Devletinin GeleceÄŸi” baÅŸlıklı yazıda, ErdoÄŸan’ın Ä°srail CumhurbaÅŸkanı Åžimon Peres’ten ziyade, Peres’e daha fazla süre tanımakla suçladığı moderatör Washington Post gazetesi köşe yazarı David Ignatius’a öfkelendiÄŸi kaydedildi.

BaÅŸbakan ErdoÄŸan’ın ”Hiçbir ÅŸekilde Ä°srail halkını, CumhurbaÅŸkanı Peres’i veya Musevi halkını hedef almadım” dediÄŸi belirtilen yazıda, buna karşın uluslararası basının, ErdoÄŸan’ın Ä°srail’in Gazze politikasını eleÅŸtirmesine ve salondan çıkmasına yoÄŸunlaÅŸtığı ifade edildi.

Derginin makalesinde, Türkiye ile Ä°srail’in çok yakın müttefikler olduÄŸuna dikkat çekilerek, ”Bu ittifak göz önünde bulundurulursa, Gazze’de yaÅŸanan son olaylar ErdoÄŸan’ı zor bir duruma sokmuÅŸtur” denildi.

Türkiye’nin zorlu bir jeopolitik bölgede bulunduÄŸu belirtilen makalede, bu konumda izlenebilecek iki yol bulunduÄŸu, bunların ”laik soyutlanma politikası” veya ”Ä°slamcı enternasyonalizm” olduÄŸu görüşü dile getirildi.

Yazıda, ”laik soyutlanma politikası” olarak adlandırılan görüş hakkında, SoÄŸuk SavaÅŸ sırasında Türkiye’nin kuzeyden gelen Sovyet tehdidine karşı ABD ve NATO ile ittifak yaptığı, Sovyetler’in de önce Mısır, ardından Suriye ve Irak gibi ülkeleri 1950 ve 1970′lerde etkisi altına aldığı anlatıldı. Mısır’ın Sovyet etkisi altına girmesiyle Türkiye’nin güney sınırının tehdit altına girdiÄŸi savunulan yazıda, Türkiye’nin Ä°srail ile iliÅŸkisinin böylece doÄŸduÄŸu, iki ülkenin doÄŸu Akdeniz’de ortak çıkarları paylaÅŸtığı kaydedildi.

”Ä°slamcı enternasyonalizm” konusunda ise yazıda, Türkiye’nin ”Müslüman güç” olarak ikinci bir bakış açısının daha bulunduÄŸu, bu bakış açısının ise Ä°srail ve ABD ile iliÅŸkileri koparacağı ileri sürüldü. Yazıda, söz konusu iliÅŸkilerin artık eskisi kadar önemli olmadığı, Ä°srail’in Türkiye’nin ulusal güvenliÄŸinin vazgeçilmez parçası olarak görülmediÄŸi ve Türkiye’nin ABD’ye dayanmaktan kurtulduÄŸu, ABD’nin ise Türkiye’ye daha fazla ihtiyaç duyduÄŸu tezine yer verildi.

Dergi, Türkiye’nin gücünü Müslümanları desteklemek üzere geniÅŸletebileceÄŸini, Arnavutlar ve BoÅŸnakları desteklerken Balkanlar’a girebileceÄŸini, etkisini Arap rejimlerini ÅŸekillendirmek için güneye doÄŸru uzatacağını ve Orta Asya ile zaten yakın baÄŸlarının bulunduÄŸunu kaydetti. Türkiye’nin en sonunda Kuzey Afrika’daki olayları etkileyen bir deniz gücüne de yoÄŸunlaÅŸabileceÄŸini savunan dergi, bu ”yayılmacı vizyonu” desteklemek için ordunun da güçlendirilmesinin gerektiÄŸi görüşünü dile getirdi.

Stratfor, Ä°slam dünyasında Endonezya, Pakistan, Ä°ran ve Mısır’ın yanı sıra kendi komÅŸularının ötesinde nüfuzunu kullanabilecek beÅŸ ülkeden biri olan Türkiye’nin dünyanın 17′inci büyük ekonomisi olarak, Suudi Arabistan dahil diÄŸer bütün Müslüman ülkelerden daha büyük bir gayri safi yurt içi hasılaya sahip olduÄŸunu yazdı.

-TÃœRKÄ°YE’NÄ°N GELECEĞİ-

”Türkiye’nin derinden bölünmüş bir toplum olduÄŸunu söylemenin doÄŸru olmayacağı, tam tersine anlaÅŸmazlıkları uzlaÅŸtırmayı öğrendiÄŸi” ifade edilen yazıda, BaÅŸbakan ErdoÄŸan’ın ”Türk siyasi yelpazesinin merkezini” temsil ettiÄŸi belirtildi.

Dergi, ErdoÄŸan’ın üç gücü dengelemesi gerektiÄŸini belirtirken, bu güçleri, ‘’sıkıntılara karşın saÄŸlam ve saÄŸlıklı kalan bir ekonomi, dış karışıklıklara aşırı derecede müdahil olmak istemeyen ve bunun özellikle de dinsel nedenlere baÄŸlı olmasına karşı çıkan güçlü bir ordu ve Türkiye’yi Ä°slam dünyasının bir parçası ve belki de lideri olarak görmek isteyen Ä°slamcı hareket” olarak saydı.

”BaÅŸbakanın aynı anda hem iÅŸ dünyasını, hem orduyu, hem de dindar kesimi memnun etmeye çalıştığını” kaydeden Stratfor, ”ErdoÄŸan, Gazze’ye saldırarak bu iÅŸi daha da zorlaÅŸtıran Ä°srail’e çok kızdı” ifadesine yer verdi.

Dergi, ”Davos’taki çıkışın Ä°srail ile kesin olarak yolları ayırmış görünmesine, ancak aynı zamanda gerçek bir kopma yaratmamasına imkan tanıdığını, böylece BaÅŸbakan ErdoÄŸan’ın ince çizgisinde baÅŸarıyla yürüdüğünü” belirtti.

Bununla birlikte bölge daha karışık hale geldikçe ve Türkiye güçlendikçe, Türkiye üzerindeki jeopolitik baskının da artacağı ifade edilen makalede, ”Buna bir de yayılmacı ideolojiyi, bir Türk Ä°slamcılığını ekleyin, bölgede hemen kuvvetli yeni bir güç ortaya çıkabilir” denildi.

”Bu gücü sınırlayacak tek unsurun Rusya olduÄŸu” belirtilen yazıda, Rusya’nın Gürcistan’a boyun eÄŸdirip kuvvetlerini tekrar Ermenistan’daki Türk sınırına getirmesi durumunda, Türkiye’nin politikalarını Rusya’yı dengeleyecek ÅŸekilde yeniden belirleyebileceÄŸi görüşü dile getirildi. Yazıda, Rusya’nın nasıl bir dönüş yaptığına bakılmaksızın, ”Türkiye’nin gücünün uzun vadede artmasının kaçınılmaz olduÄŸu” vurgulandı.
 

Zaman

PaylaÅŸ/Kaydet